روزهای مدرسه، ستیز با مشاور، هرم مزلو و نیچه

2) یادمه یکی از چیزهایی که خیلی زود درگیرم کرد، استفاده ی مشاور از نظریه هرم مزلو بود. یک روز که بچه ها از درد معمول «بی انگیزگی» می نالیدند و از مشاور می خواستند تا با فرمولی جادویی این درد آنها را درمان کند، مشاور خیلی ظفرمندانه و با ژستی شبهه علمی شروع به توضیح این نظریه کرد. این تز نسبتا ساده و ولگار که نیازهای انسان در یک سلسله مراتب از نیازهای زیستی شروع میشود و به نیازهای انگیزشی ختم می شود و این که اگر کسی در نیازهای اولیه اش دچار مشکل باشد، چندان به سطوح بالاتر راه نمی برد. این که این نظریه خود بر پایه چه مشاهداتی به دست آمده و چه مفروضات ویرانگر انسان شناختی و فلسفی در پس خود دارد، موضوعی بود که خیلی بعدتر، وقتی دانشجوی فلسفه شدم به آن پی بردم. اما همان زمان، با مطالعات و تجربیات شخصی خودم و اطرافیانم، یک سوال بزرگ برایم پدید آمد: آیا جز این است که شکوفایی و خلاقیت، اتفاقا در شرایطی که زندگی دشوار و فشرده میشود، تازه شکوفه می زند؟ حرف های مزلو درست باشند یا غلط، آیا باید از آنها نتیجه گرفت که برای شکوفایی و خلاقیت و رسیدن به سطحی انسانی، باید زمینه های آغازین را فراهم کرد؟ و خب سوال دیگری که قدری فلسفی تر بود: چرا انسانیت را در یک سلسله مراتب وجودی باید در راس هرم قرار داد؟ از کجا معلوم که انسانیت پایین تر نباشد؟ پایین تر از کف، در اعماق؟ قاعدتا ذهن آن روزگارم برای ادامه دادن چنین سوالاتی هنوز خیلی نحیف بود، باید تجارب زندگی و مطالعاتم انباشته تر میشد، گذرم به فلسفه و از میان فیلسوفان به نیچه می افتاد، تا قدرت اندیشیدن جدی تر به این پرسش را بدست آورم...